فارسی هفتم : درس 8 ، نصیحت امام ( ره )
فارسی : درس هشتم ، نصیحت امام ( ره )
در متن اول آرایه ی ادبی یا نکته ای خاص وجود ندارد .
متن دوم : شوق خواندن
بند 1 :
دامن طبیعت : تشخیص ( داشتن دامن را که ویژه ی انسان است
به طبیعت نسبت داده است . )
بند 4 :
عطش مطالعه : اضافه ی تشبیهی ( مطالعه را به عطش تشبیه
کرده است . )
دانش های زبانی و ادبی :
در درس های گذشته خواندید که قعل ها به دو دسته تقسیم
شده اند .
1 - فعل خاص :
2 - فعل اسنادی : این فعل ها عبارتند از : است ، بود ،
شد ، گشت ، گردید
اگر فعل جمله ، اسنادی باشد ساختمان جمله ی به این صورت
خواهد بود : نهاد + مسند + فعل اسنادی
( البته در سال های آینده ، با تعدادی از فعل های خاص آشنا
خواهید شد که در ساختمان جمله های آنها نیز ، مسند به کار
می رود . اما فعلا در این دوره مسند را در جمله هایی
می خوانید که فعل آنها اسنادی باشد . )
مسند ، گروهی از واژه هاست که حالت نهاد را ( در جمله هایی
که فعل آنها اسنادی است . ) بیان می کند .
برای مشخص کردن گروه مسندی ، از پرسش « چگونه » و یا
« چطور » استفاده می کنیم .
به جمله های زیر توجه کنید .
1 - علامه محـمــد تقی جعفری ، از همان کودکی کنجکاو و دقیق بود .
فعل جمله ، « بود » است که فعل اسنادی است .
چه کسی دقیق بود ؟
پاسخ چه کسی ، نهاد جمله است .
یعنی « علامه محـمــد تقی جعفری »
چه واژه هایی حالت نهاد را بیان می کنند ؟
از پرسش « چگونه » یا « چطور » استفاده می کنیم .
« علامه محـمــد تقی جعفری » چطور بود ؟
پاسخ ، مسند جمله است . یعنی : « کنجکاو و دقیق »
2 - حجره ای ساده و کوچک نصیب او شد .
چه چیزی نصیب او شد ؟
پاسخ چه چیزی ، نهاد جمله است .
یعنی « حجره ای ساده و کوچک »
چه واژه هایی حالت نهاد را بیان می کنند ؟
از پرسش « چگونه » یا « چطور » استفاده می کنیم .
« حجره » چطور شد ؟
پاسخ ، مسند جمله است . یعنی : « نصیب او »
3 - حجره ، برای محمـد تقی از همه ی دنیا بزرگ تر بود .
چه چیزی ، از همه ی دنیا بزرگ تر بود ؟
پاسخ چه چیزی ، نهاد جمله است .
یعنی « حجـره »
چه واژه هایی حالت نهاد را بیان می کنند ؟
از پرسش « چگونه » یا « چطور » استفاده می کنیم .
« حجره » چطور بود ؟
پاسخ ، مسند جمله است . یعنی : « بزرگ تر »
4 - آسمان ، آبی و صاف بود .
خبر درباره ی آسمان بیان شده است . پس « آسمان » نهاد
جمله است .
آسمان چگونه بود ؟
آبی و صاف ، حالت آسمان را بیان کرده است .
پس « آبی و صاف » مسند جمله است .
5 - من ، محتاج نصیحت شما هستم .
« من » ، نهاد جمله است .
چگونه هستم ؟
پاسخ : « محتاج نصیحت شما »
پس « محتاج نصیحت شما » ، مسند جمله است .
6 - وقت ، طلاست .
خبر درباره ی « وقت » بیان شده است .
پس « وقت » نهاد است .
وقت چگونه است ؟
« طلا » است .
پس « طلا » مسند جمله است .
حالا با دقت و با پرسش های :
« چه کسی » و « چه چیزی » ،
که « نهاد » را مشخص می کند .
« چه کسی را » ، « چه چیزی را »
که « مفعول » را مشخص می کند .
« چگونه » و یا « چطور »
که « مسند » را مشخص می کند .
و « متمم » ، که پس از حرف اضافه به کار می رود ؛
نقش « فعل » و نوع آن ، « نهاد » ، « مفعول » ، « مسند » و « متمم »
را در گروه ها مشخص شده بنویسید .
1- آنها ، از گم شدن پول خود دل آزرده می شوند .
2 - عمر حقیقی ما را ، شناسنامه ی ما تعیین نمی کند .
( گاهی جای نهاد در جمله جا به جا می شود . )
3 - مـخـالـفـت بـا درخـواسـت مـادرم ، بـرای مـن دشوار بـود .
4 - زندگی واقعی ، با رفتارهای زیبا و کارهای بزرگ می گذرد .
5 - زندگی مجموعه ای از روزها ، ماه ها و سال ها است .
6 - آن شب ، هزار قل هو الله احد ، خواندم .
7 - دعای مادرم ، مستجاب شده بود .
8 - قلب ، مهمان خانه نیست .
( « نیست » منفی فعل « است » می باشد . )
9 - گاه به قلبم نگاه می کنم .
( گاهی نهاد ، در جمله حذف می شود . فکر می کنید در
این صورت ، چگونه باید فهمید که نهاد حذف شده ی جمله ،
چیست ؟ )
10 - قلب انسان ، جای آدم های خوب است .
